Prowadzenie własnego biznesu to duże wyzwanie i odpowiedzialność, ale również niezależność, swoboda oraz źródło satysfakcji i wielu korzyści. Czy będąc projektantem wnętrz warto założyć działalność gospodarczą, czy lepiej zdecydować się inną formę realizowania zleceń?

Źródłami przychodu projektanta wnętrz mogą być: pozarolnicza działalność gospodarcza, działalność wykonywana osobiście oraz dochód z praw majątkowych. Wybór formy rozliczeń nie jest do końca swobodny, ponieważ zależy przede wszystkim od charakteru działalności projektowej, a to, w jaki sposób zarabiamy, wpływa zarówno na rodzaj opodatkowania, jak również na naszą wiarygodność jako partnera w biznesie.

Projektant – przedsiębiorca

Rozpoczęcie działalności gospodarczej na pewno wiąże się z formalnościami. Na początku trzeba zdecydować o wyborze formy prawnej. Projektanci wnętrz najczęściej działają jako przedsiębiorcy jednoosobowi lub zakładają spółkę cywilną ze wspólnikiem, np. drugim projektantem bądź architektem. Aby założyć pozarolniczą działalność gospodarczą, wystarczy rejestracja w CEIDG. Można to zrobić przez Internet. Nie trzeba posiadać żadnego kapitału początkowego. Prowadząc DG, do kosztów uzyskania przychodów zaliczamy wszystkie wydatki, które mogą przyczynić się do uzyskania, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, np. koszty najmu lokalu lub zakupu komputera i specjalistycznego oprogramowania. Dochód może być opodatkowany według skali podatkowej lub podatkiem liniowym (19%). Usługi projektowe objęte są stawką podatku VAT 23% (chyba, że korzystamy z podmiotowego zwolnienia z podatku VAT, gdy wartość sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym 200 000 zł). Tylko w wyjątkowych przypadkach można skorzystać z preferencyjnej stawki podatkowej (8%). Należy pamiętać, że jednoosobowy przedsiębiorca odpowiada za zobowiązania swoim całym majątkiem osobistym. To z jednej strony ryzyko, a z drugiej – świadectwo wiarygodności dla potencjalnych klientów.

Umowa cywilno-prawna

Usługa projektowa może być również świadczona na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Po wykonaniu zlecenia lub dzieła, należy wystawić zlecającemu rachunek. Do kosztów uzyskania przychodu nie wolno nam zaliczyć poniesionych wydatków, np. kosztów dojazdów na miejsce inwestycji (stąd bardzo ważna jest rzetelna wycena zlecenia/dzieła). To najmniej korzystna forma rozliczeń dla projektanta, ponieważ wiąże się z niskimi kosztami uzyskania przychodu oraz koniecznością oskładkowania wynagrodzenia.

Przeniesienie praw autorskich

Przychód może być uzyskiwany z tytułu przeniesienia praw autorskich do wykonanych projektów – pod warunkiem, że nie prowadzimy działalności gospodarczej, a przychód stanowi zapłatę dla projektanta za przeniesienie praw autorskich do projektu. Poziom kosztów wynosi 50% przychodu, co generuje znaczące oszczędności podatkowe. Gdy przenosimy autorskie prawa majątkowe do projektu na firmę, nasz klient będzie musiał pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek. Z tego względu, przedsiębiorstwa zdecydowanie wolą współpracę B2B. Z drugiej strony, jeżeli projektowanie nie wiąże się dla nas z dużymi kosztami, możliwość „wrzucenia” w koszty połowy przychodu i niepodlegania pod VAT wydaje się naprawdę korzystną opcją.

Jak duże są koszty?

W każdej formie kluczowa jest możliwość rozliczania kosztów uzyskania przychodu. Jeśli dopiero stawiamy pierwsze kroki w świecie projektowania wnętrz, na pewno musimy przygotować się na spore wydatki. Najwięcej kosztuje sprzęt komputerowy z profesjonalnym oprogramowaniem (nawet 20 000 zł). Większość projektantów, nawet freelancerów, którzy nie prowadzą DG, posiada swoją stronę internetową. Koszt jej wykonania to kilka tysięcy złotych. Jednoosobowe firmy muszą się dodatkowo liczyć z następującymi wydatkami:

  • składki ZUS i podatki
  • obsługa księgowa
  • prowadzenie firmowego rachunku bankowego
  • zakup kasy fiskalnej (gdy większość klientów to osoby indywidualne)
  • wykonanie pieczątki, druk wizytówek i materiałów reklamowych
  • zakup drukarki i artykułów biurowych
  • marketing i szkolenia

Gdy potrzebujemy odrębnego biura, bo np. nie chcemy albo nie możemy pracować czy przyjmować klientów w domu, to najem lokalu kosztować nas będzie średnio 1000-2000 zł miesięcznie. Jak widać, koszty zależą od konkretnego przedsięwzięcia.

Jeżeli:

  • dopiero zakładasz pracownię projektową i wiesz, że musisz zainwestować co najmniej kilka-kilkanaście tysięcy złotych w sprzęt, program, wyposażenie, stronę www etc.
  • chcesz ubiegać się o dotację, np. z PUP
  • wśród Twoich klientów i kontrahentów znajdują się przedsiębiorstwa
  • masz dużą konkurencję, więc musisz popracować nad renomą i wiarygodnością
  • planujesz rozwijać się, np. zatrudnić kogoś do pomocy, uczestniczyć w szkoleniach etc.
  • spodziewasz się regularnych, stosunkowo wysokich kosztów, np. planujesz wynająć biuro, dokupić oprogramowanie czy wziąć samochód w leasing
  • masz stałe zapotrzebowanie na oferowane usługi

to warto założyć działalność gospodarczą.

Jeśli jednak projektujesz tylko incydentalnie (np. pracujesz na co dzień w innej firmie i zamówienia przyjmujesz okresowo), możesz rozliczać się jako twórca i korzystać z 50% kosztów uzyskania przychodu. Należy pamiętać, że zgodnie z Prawem przedsiębiorców, DG jest zorganizowaną działalnością zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Co to oznacza? Że nawet, jeśli formalnie nie dokonaliśmy rejestracji w CEIDG, ale spełniliśmy warunki wskazane w przepisie, organ podatkowy może uznać, że działalność w istocie prowadzimy. Przed otwarciem DG warto skorzystać z pomocy doradcy podatkowego, by oszacować opłacalność biznesu.